تبلیغات
جنگ نرم - عملیات روانی
دوشنبه 25 بهمن 1389

عملیات روانی

   نوشته شده توسط: علیرضا خسروی    نوع مطلب :جنگ نرم ،

عملیات روانی

گفتیم که در جنگ نرم تنها داشتن ابزار پیشرفته کافی نیست و باید متخصصینی باشند که با شیوه های کاربردی این ابزار آشنایی و مهارت لازم را داشته باشند.در واقع ، علاوه بر ابزار ، علم به شیوه های جنگ نرم ضروری است.یکی از این روش ها عملیات روانی است...

گفتیم که در جنگ نرم تنها داشتن ابزار پیشرفته کافی نیست و باید متخصصینی باشند که با شیوه های کاربردی این ابزار آشنایی و مهارت لازم را داشته باشند.در واقع ، علاوه بر ابزار ، علم به شیوه های جنگ نرم ضروری است.یکی از این روش ها عملیات روانی است.
در طول سالیان دراز فرماندهان ارشد نظامی از عملیات روانی بهر ه بردند.امروزه با پیشرفت های علوم رفتاری و ارتباطات عملیات روانی به منزله شیوه استراتژیک مهمی قلمداد می شود.برای بسیاری از مردم عملیات روانی تصور کنترل دولت بر رسانه ها را در ذهن تداعی می کند و به آنها می گوید که تنها آنچه را که دولت می خواهد شما می شنوید.برای برخی دیگر ، عملیات روانی روح هولناک ژوزف گوبلز ، وزیر تبلغات هیتلر را زنده می کند که تکنیک دروغ بزرگ را که مترادف با تبلیغات بود را به کار برد.هنوز برای بسیاری واژه عملیات روانی کنترل ذهنی افراد از طریق ابزارهای پیچیده و شست و شو ی مغزی تداعی می کند.واضح است که عملیات روانی مدرن هیچ یک از اینها نیست.
عملیات روانی از خونریزی بدون دلیل و ویرانی و فقر جلوگیری می کند .بنابراین عملیات روانی در واقع سلاحی انسانی است .امروزه عملیات روانی بخش اساسی فعالیت های ایدئولوژیک ، اقتصادی و سیاسی به کار رفته از سوی دولت برای حفظ اهداف ملی است.
از نظر تاریخی عملیات روانی به اندازه عملیات نظامی در جهان قدمت دارد.امروزه عملیات روانی بخش گسترده و وسیعی از فعالیت های ایدئولوژکی ، اقتصادی ، نظامی ، سیاسی و اطلاعاتی آمریکا را در بر می گیرد که توسط دولت مردان این کشور برای بدست آوردن منافع طراحی و اجرا می گردد.
از این حیث ضرورت کاربرد عملیات روانی برای دستیابی به نبرد موفق نیز همانند کاربرد نیروی انسانی و جنگ افزار در جنگ به اثبات رسیده است.
افزون بر آن از زمان جنگ جهانی دوم عملیات روانی به عنوان سیستمی موثر در جنگ استراتژیک وارد عرصه شده است ، جهش بزرگی که در علوم رفتاری به وجودآمد ما را قادر ساخت تا بفهمیم که چرا مردم اینگونه رفتار می کنند و این جهش با پیشرفت و تکمیل رسانه های ارتباط جمعی توانایی و ارزش عملیات روانی به منزله ابزاری برای تحقق اهداف ملی بدون خونریزی چند برابر کرد.

مفهوم عملیات روانی و جنگ روانی :
عملیات روانی و جنگ روانی از جمله واژگانی هستند که دچار فبض و بسط مفهومی شده اند.البته بایددر همین جا اشاره کرد که عملیات روانی شامل جنگ روانی است و تعریف واحد ، دقیق و جامع و مانعی از آن وجود ندارد.
از نظر تاریخی ، پنتاگون عملیات روانی را تقریبا به صورت کلی تعریف کرده است: عملیات روانی ، عملیات طراحی شده ای برای انتقال اطلاعات و شاخص های انتخاب شده به مخاطبان خارجی به منظور تاثیر گذاری بر احساسات ( هیجانات ) ، انگیزه ها ، استدلال بی طرفانه و در نهایت ، رفتار حکومت ها ، سازمان ها ، گروه ها و افراد خارجی است.
تعریف دیگر عملیات روانی عبارت است از: استفاده دقیق و طراحی شده از تبلیغات و سایر امکانات به منظور تاثیرگذاری برافکار ، احساسات ، تمایلات و رفتار گروههای دوست ، دشمن و بی طرف برای دستیابی به اهداف ملی .
در دانشنامه ویکی پدیا آمده است : عملیات روانی ، تکنیک های به کار رفته توسط نیروی های نظامی و پلیس برای نفوذ و تاثیرگذاری بر احساسات ، انگیزه ها ، استدلال عینی و رفتاری مخاطبان مورد نظر ( هدف ) است.
عملیات روانی به زمان جنگ یا اعلام وضع فوق العاده محدود نمی شود. هم اکنون نظریه پردازان این حوزه بر ساماندهی و استفاده برنامه ریزی شده از ابزارهای تبلیغاتی برای افزایش میزان تاثیر گذاری ، نه بر دشمن ، بلکه بر احساسات ، افکار و رفتار مخاطبان تاکید دارند.
توانایی های عملیات روانی عبارتنداز :
1-
آگاه کردن مخاطبان در مناطق دور افتاده
2-
غلبه بر سانسور ، بی سوادی یا قطع سیستم های ارتباطی
3-
ارایه راهنمایی و اطمینان بخشیدن به مخاطب های پراکنده و غیرمستقیم
4-
هدف قرار دادن مخالفان به منظور تقلیل روحیه یا کاهش اراده معطوف به مقاومت
5-
تقویت روحیه سربازان در نبردهای سخت
6-
بهره برداری از تفاوت های قومی ، فرهنگی ، مذهبی یا اقتصادی
7-
ارایه راه های جایگزین منازعه به مخاطبان مخالف
8-
حمایت از عملیات فریب
9-
ارایه تصویر مطلوبی از اقدامات در راستای منافع ملی

 

منبع:جنگ نرم 4 ( عملیات روانی و فریب ) ، موسسه ابرار معاصر تهران ،  1386

برگرفته از نرم افزار نمایه جنگ نرم